Zgłoś błądOstatnie odkrycie fragmentu żuchwy walenia sprzed około 38 milionów lat to pierwsze potwierdzone znalezisko walenia z epoki eocenu na terenie Polski. Odkrycia dokonano podczas prac prowadzonych w kopalni bursztynu w Brzeźnicy Leśnej w powiecie lubartowskim, a jego autorem jest geolog dr Lucjan Gazda – wykładowca Państwowej Akademii Nauk Stosowanych w Chełmie i od lat popularyzator wiedzy o Lubelskim Bursztynie. Badania prowadzone były pod kierunkiem dr. Daniela Tyborowskiego z Uniwersytetu Warszawskiego we współpracy z naukowcami z kilku ośrodków, w tym PANS w Chełmie.
Informacje o odkryciu ponownie kierują uwagę na geologiczną wyjątkowość regionu i jego nie w pełni odkryty potencjał badawczy. Tematyka ta od lat obecna jest również w działaniach Państwowej Akademii Nauk Stosowanych w Chełmie, która konsekwentnie popularyzuje wiedzę o Lubelskim Bursztynie oraz geologicznym dziedzictwie regionu.
Ważną rolę w budowaniu rozpoznawalności Lubelskiego Bursztynu od lat odgrywają wspólne działania naukowe i popularyzatorskie realizowane przez dr. Lucjana Gazdę oraz Prorektora ds. Rozwoju PANS w Chełmie, prof. ucz. dr hab. Józefa Zająca, Senatora RP, który konsekwentnie promuje geologiczne i przyrodnicze bogactwo regionu lubelskiego.
Już w 2016 roku w chełmskiej Uczelni odbyła się I Konferencja Naukowa pn. „Lubelski Bursztyn – nowe horyzonty”, będąca przestrzenią do prezentacji wyników badań i dyskusji nad potencjałem surowcowym regionu. W tym samym roku ukazała się publikacja pt. „Lubelski bursztyn – znaleziska, geologia, złoża, perspektywy” pod redakcją dr. Lucjana Gazdy, poświęcona geologicznej tożsamości bursztynu na Lubelszczyźnie oraz możliwościom jego poznania i wykorzystania. Kolejna konferencja naukowa pt. „Lubelski Bursztyn – nowe horyzonty” miała miejsce w czerwcu 2025 roku.
Ideę popularyzacji dziedzictwa regionu rozwijały również wystawy poplenerowe organizowane przez PANS w Chełmie. Prace artystów prezentowane m.in. w Woli Uhruskiej oraz w Muzeum Ziemi Chełmskiej im. Wiktora Ambroziewicza w Chełmie powstały wokół motywu Lubelskiego Bursztynu i inspirowane były lokalną przyrodą.
Jednym z najbardziej rozpoznawalnych działań promujących geologiczne dziedzictwo regionu była także zorganizowana w 2025 roku w Senacie RP wystawa „Lubelski Bursztyn”, przygotowana przez Państwową Akademię Nauk Stosowanych w Chełmie. Gospodarzem wydarzenia był prof. Józef Zając, Senator RP. Ekspozycja prezentowała bursztyn nie tylko jako cenny surowiec naturalny, ale również jako element tożsamości regionu oraz jego potencjału naukowego, gospodarczego i kulturowego.
Dzisiejsze odkrycie pokazuje, że konsekwentnie prowadzone badania i popularyzacja wiedzy o geologicznym dziedzictwie Lubelszczyzny pozwalają lepiej poznawać historię regionu, budować świadomość jego wyjątkowości i otwierać przestrzeń dla kolejnych odkryć naukowych.
